Polski Biznes za Granica - Wiadomosci Biznesowe | Polish Business Link

Zmiany w prawach pracowniczych UK: Co musisz wiedzieć jako pracodawca

Autor: Redaktorzy PBLINK Polska News | 27.03.26 10:50

Ustawa o prawach pracowniczych (Employment Rights Act 2025) otrzymała królewską zgodę w grudniu 2025 roku, a harmonogram jej wdrażania jest już w toku. Niezależnie od tego, czy zatrudniasz jedną osobę, czy sto — zmiany dotyczą również Ciebie, a czas na odpowiedzialne działania szybko się kurczy.

Podczas spotkania zespołu Carter Lemon Camerons z międzynarodowymi liderami biznesu w ich biurze w City, jedno przesłanie było absolutnie jasne: przepisy te dotyczą każdego pracodawcy, niezależnie od wielkości firmy.

Dla przedsiębiorców rozwijających biznes w Wielkiej Brytanii — oraz dla zagranicznych założycieli rozpoczynających tu działalność — nie jest to temat drugorzędny. To kluczowe wyzwanie compliance, które wymaga działania teraz, a nie później.

Harmonogram zmian: co już obowiązuje

W przeciwieństwie do jednorazowej, dużej reformy prawa, Employment Rights Act 2025 jest wdrażana etapami. Zrozumienie harmonogramu to pierwszy i najważniejszy krok dla każdego pracodawcy.

18 lutego 2025 (już obowiązuje)

  • Ustawa Trade Union Act 2016 została w dużej mierze uchylona, upraszczając zasady dotyczące strajków i funduszy politycznych
  • Zwolnienia związane z akcjami strajkowymi są teraz automatycznie uznawane za niezgodne z prawem
  • Pracownicy zyskują prawo do wcześniejszego zgłoszenia urlopu ojcowskiego oraz bezpłatnego urlopu rodzicielskiego od pierwszego dnia

6 kwietnia 2025 (początek roku podatkowego)

  • Statutory Sick Pay (SSP) przysługuje od pierwszego dnia choroby (zniesiono 3-dniowy okres oczekiwania)
  • Zniesiono dolny próg dochodowy dla SSP — więcej pracowników jest objętych świadczeniem
  • Urlop ojcowski i podstawowy urlop rodzicielski stają się prawem od pierwszego dnia pracy
  • Wprowadzono urlop ojcowski dla partnera po stracie — do 52 tygodni w przypadku śmierci matki lub głównego opiekuna w pierwszym roku życia dziecka
  • Wzmocniono ochronę sygnalistów zgłaszających molestowanie seksualne

7 kwietnia 2025 — powstaje Fair Work Agency

Nowy organ państwowy z uprawnieniami do kontroli firm i nakładania kar za naruszenia dotyczące:

  • wynagrodzenia za urlop
  • wynagrodzenia chorobowego (SSP)
  • płacy minimalnej

Październik 2025

  • Pracodawcy ponoszą odpowiedzialność za molestowanie seksualne pracowników przez klientów lub kontrahentów, jeśli nie wykażą podjęcia odpowiednich działań zapobiegawczych
  • Zaostrzenie przepisów dotyczących napiwków — obowiązkowe konsultacje przed wdrożeniem polityki napiwkowej w branży hospitality
  • Obowiązek informowania pracowników o prawie do przystąpienia do związku zawodowego

Nie wcześniej niż październik 2025 (data do potwierdzenia)

  • Wydłużenie terminu na wniesienie sprawy do trybunału pracy z 3 do 6 miesięcy
  • Z uwzględnieniem mediacji ACAS — realne ryzyko sięga ok. 7 miesięcy

Styczeń 2027 — kluczowe zmiany dla pracodawców

  • Skrócenie okresu kwalifikacyjnego do roszczeń o niesłuszne zwolnienie z 2 lat do 6 miesięcy
  • Zniesienie limitów odszkodowań — roszczenia stają się nieograniczone
  • Zakaz praktyki „fire and rehire”, chyba że firma udowodni konieczność finansową (np. aby uniknąć upadłości)

Od 2027 roku

  • Wzmocniona ochrona kobiet w ciąży i młodych matek
  • Dalsze reformy elastycznej pracy
  • Rozszerzenie urlopu żałobnego o utratę ciąży

Najważniejsza zmiana: niesłuszne zwolnienie po 6 miesiącach

Spośród wszystkich reform, zmiana w styczniu 2027 roku będzie miała największy wpływ operacyjny na rozwijające się firmy.

Obecnie pracownik musi przepracować 2 lata, aby móc złożyć pozew o niesłuszne zwolnienie. Od 2027 roku wystarczy 6 miesięcy.

Przykład: jeśli zatrudnisz pracownika 2 lipca, to już 1 stycznia 2027 — po nieco ponad 6 miesiącach — będzie on miał pełne prawa do dochodzenia roszczeń.

Okres próbny przestaje być „buforem”. Staje się jedynym czasem na ocenę, dokumentację i ewentualne decyzje.

W praktyce oznacza to:

  • umowy powinny jasno określać maksymalnie 6-miesięczny okres próbny
  • należy wprowadzić formalne przeglądy w trakcie okresu próbnego
  • decyzje o zakończeniu współpracy muszą być podjęte przed jego upływem

Warto pamiętać, że roszczenia dotyczące dyskryminacji czy whistleblowingu obowiązują od pierwszego dnia pracy.

Nieograniczone odszkodowania: nowe ryzyko finansowe

Obecnie odszkodowanie za niesłuszne zwolnienie jest ograniczone (ok. £118,000 lub roczne wynagrodzenie).

Od stycznia 2027 limit znika.

Oznacza to, że:

  • ryzyko finansowe staje się nieograniczone
  • wysokość roszczenia zależy bezpośrednio od wynagrodzenia i stanowiska pracownika

Czy trybunały to wytrzymają?

Zmiany znacząco zwiększą obciążenie systemu:

„Czas oczekiwania na rozprawę to często 2–3 lata. Bez zwiększenia zasobów system może się załamać — liczba spraw wzrośnie o ok. 17%.”
— Carter Lemon Camerons, PBLINK Business Power Session

Plan działania dla rozwijających się firm

Natychmiast — do kwietnia 2026

  • Przegląd umów o pracę (okres próbny max 6 miesięcy, jasne zasady oceny)
  • Aktualizacja polityki SSP (od pierwszego dnia choroby)
  • Aktualizacja polityk urlopów rodzicielskich

Krótkoterminowo — do października 2026

  • Wdrożenie polityki przeciwdziałania molestowaniu
  • Szkolenia obejmujące także klientów i kontrahentów
  • Dokumentowanie działań zapobiegawczych
  • W hospitality — przygotowanie polityki napiwkowej

Średni termin — do stycznia 2027

  • Szkolenie menedżerów z prowadzenia ocen okresowych
  • Audyt zapisów typu „fire and rehire”
  • Budowanie kultury dokumentowania wyników pracy od pierwszego dnia

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy ustawa wchodzi w życie?
Wdrożenie rozpoczęło się w lutym 2025, a kluczowe zmiany obowiązują od 2027 roku.

Czy dotyczy małych firm?
Tak — brak minimalnego progu zatrudnienia.

Na czym polega zmiana w 2027?
Prawo do roszczenia po 6 miesiącach + brak limitu odszkodowania.

Czym jest Fair Work Agency?
Nowy organ kontrolny z uprawnieniami do nakładania kar za naruszenia prawa pracy.